Kodeks pracy 2026: Dział XIII - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

wersja bieżąca 01.01.2026

III

VII

VIII

XII

XIII

XIV

Dział XIII - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Dział XII Kodeksu pracy, traktujący o rozpatrywaniu sporów o roszczenia ze stosunku pracy, składa się z trzech rozdziałów. Rozdział I zawiera przepisy ogólne, które wskazują pracownikowi sposoby dochodzenie swoich roszczeń powstałych w trakcie stosunku pracy. Kodeks pracy umożliwia dochodzenie roszczeń na drodze sądowej (jeśli polubowne załatwienie sporu w wyniku postępowania pojednawczego nie jest możliwe). Rozdział II informuje, w jaki sposób przeprowadzić postępowanie pojednawcze. Kodeks pracy wskazuje, kto może zostać członkiem komisji pojednawczej i kiedy dochodzi do przekazania sprawy do sądu pracy. Rozdział III traktuje o sposobie rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunku pracy. W tym rozdziale można znaleźć informację o terminach wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pacę, żądania przywrócenia do pracy oraz żądania nawiązania umowy o pracę.

(oznaczenie oraz tytuł rozdziału I - uchylone)

Art. 281.
1. § 1.
  Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:
  1. 1) zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę,
  2. 1a) nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w art. 25¹ § 4 pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia,
  3. 2) nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy,
  4. 2a) nie informuje pracownika w terminie o warunkach jego zatrudnienia, naruszając w sposób rażący przepisy art. 29 § 3, 3² i 3³ oraz art. 29¹ § 2 i 4,
  5. 2b) nie udziela pracownikowi w terminie w postaci papierowej lub elektronicznej odpowiedzi na wniosek lub nie informuje o przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku, o których mowa w art. 29³ § 3,
  6. 3) wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy,
  7. 4) stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników,
  8. 5) narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych,
  9. 5a) narusza przepisy o elastycznej organizacji pracy, o której mowa w art. 188¹,
  10. 5b) narusza przepisy o urlopie opiekuńczym, o którym mowa w art. 173¹-173³,
  11. 5c) narusza przepisy dotyczące uwzględnienia wniosków, o których mowa w art. 142¹ i art. 67¹⁹ § 6 i 7,
  12. 5d) narusza przepisy dotyczące pokrywania przez pracodawcę kosztów szkoleń, o którym mowa w art. 94¹³,
  13. 6) nie prowadzi dokumentacji pracowniczej,
  14. 6a) nie przechowuje dokumentacji pracowniczej przez okres, o którym mowa w art. 94 pkt 9b, art. 94⁵ § 2 i art. 94⁶ pkt 2, albo przez dłuższy okres, jeżeli wynika on z odrębnych przepisów,
  15. 7) pozostawia dokumentację pracowniczą w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem
  - podlega karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.
2. § 2.
  Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1 pkt 2, jest osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1909), pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu podlega karze grzywny od 1.500 zł do 45.000 zł.
Art. 282.
1. § 1.
  Kto, wbrew obowiązkowi:
  1. 1) nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie obniża albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń,
  2. 2) nie udziela przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnie obniża wymiar tego urlopu,
  3. 3) nie wydaje pracownikowi w terminie świadectwa pracy,
  podlega karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.
2. § 2.
  Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wykonuje podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu pracy lub ugody zawartej przed komisją pojednawczą lub sądem pracy.
3. § 3.
  Kto wbrew obowiązkowi wypłaca wynagrodzenie wyższe niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi będącemu osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, podlega karze grzywny od 1.500 zł do 45.000 zł.
Art. 283.
1. § 1.
  Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł.
2. § 2.
  Tej samej karze podlega, kto:
  1. 1) (uchylony)
  2. 2) wbrew obowiązkowi nie zapewnia, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego albo jego części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy;
  3. 3) wbrew obowiązkowi wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności;
  4. 4) wbrew obowiązkowi dostarcza pracownikowi środki ochrony indywidualnej, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności;
  5. 5) wbrew obowiązkowi stosuje:
  6. 6) wbrew obowiązkowi nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy, nie zgłasza choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę, nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, albo przedstawia niezgodne z prawdą informacje, dowody lub dokumenty dotyczące takich wypadków i chorób;
  7. 7) nie wykonuje w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy;
  8. 8) utrudnia działalność organu Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności uniemożliwia prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji niezbędnych do wykonywania jej zadań;
  9. 9) bez zezwolenia właściwego inspektora pracy dopuszcza do wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16 roku życia.

Rozdział II

(zawierający art. 284-290¹ - uchylony)

Dział XII

Dział XII - Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy

Dział XIV

Dział XIV - Przedawnienie roszczeń

Wyróżnione wpisy

Warto przeczytać

wyróżnione

Trendy

Najczęściej czytane

Komentarze eksperckie

Kodeks pracy 2026: Dział XIII - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Dział XIII - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Art. 281.

§ 1.

§ 2.

Art. 282.

§ 1.

§ 2.

§ 3.

Art. 283.

§ 1.

§ 2.

Rozdział II

Poszukamy pracy dla Ciebie!

Warto przeczytać

wyróżnione

Firmy z sektora SSC/BPO coraz częściej sięgają po outsourcing

Antal zdobył tytułu Gazeli Biznesu 2025

Lublin w czołówce miast o najbardziej przyjaznym środowisku dla biznesu

Kraków w czołówce najatrakcyjniejszych ośrodków inwestycyjnych w Polsce

Najczęściej czytane

Ile zarabia logistyk i czym się zajmuje?

8 polskich miast, które cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów

Inżynier budownictwa – praca, zarobki, jak zacząć?

Dział XIII - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Art. 281.

§ 1.

§ 2.

Art. 282.

§ 1.

§ 2.

§ 3.

Art. 283.

§ 1.

§ 2.

Rozdział II

wyróżnione

Firmy z sektora SSC/BPO coraz częściej sięgają po outsourcing

Antal zdobył tytułu Gazeli Biznesu 2025

Lublin w czołówce miast o najbardziej przyjaznym środowisku dla biznesu

Kraków w czołówce najatrakcyjniejszych ośrodków inwestycyjnych w Polsce

Najczęściej czytane

Ile zarabia logistyk i czym się zajmuje?

8 polskich miast, które cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów

Inżynier budownictwa – praca, zarobki, jak zacząć?