Kodeks pracy 2026: Dział V - Odpowiedzialność materialna pracowników

wersja bieżąca 01.01.2026

III

VII

VIII

XII

XIII

XIV

Dział V - Odpowiedzialność materialna pracowników

Dział V Kodeksu pracy, traktujący o odpowiedzialności materialnej pracownika za mienię i szkodę, składa się z dwóch rozdziałów. Rozdział I zawiera informacje o odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy. Kodeks pracy przewiduje możliwość ukarania pracownika. Odpowiedzialność materialna dotyczy zarówno szkody wykonanej umyślnie, jak i nieumyślnie (np. wskutek nienależytego wykonania obowiązków).

Rozdział II dotyczy odpowiedzialności pracownika za powierzone mu mienie. Zgodnie z Kodeksem pracy osoba zatrudniona, której powierzono z obowiązkiem zwrotu, określone przedmioty będące własnością pracodawcy, ponosi za nie odpowiedzialność. Mogą to być m.in. pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, narzędzia, instrumenty czy środki ochrony indywidualnej. Pracownik, który nie zastosuje się do przepisów traktujących o odpowiedzialności za powierzone mienie, może otrzymać nakaz naprawienia szkody.

Rozdział I

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Art. 114.
Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału.
Art. 115.
Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
Art. 116.
Pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.
Art. 117.
1. § 1.
  Pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia.
2. § 2.
  Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, a w szczególności nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.
3. § 3.
  (uchylony)
Art. 118.
W razie wyrządzenia szkody przez kilku pracowników każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.
Art. 119.
Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.
Art. 120.
1. § 1.
  W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca.
2. § 2.
  Wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność przewidzianą w przepisach niniejszego rozdziału.
Art. 121.
1. § 1.
  Jeżeli naprawienie szkody następuje na podstawie ugody pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, wysokość odszkodowania może być obniżona, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stopnia winy pracownika i jego stosunku do obowiązków pracowniczych.
2. § 2.
  Przy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w § 1 wysokość odszkodowania może być także obniżona przez sąd pracy; dotyczy to również przypadku, gdy naprawienie szkody następuje na podstawie ugody sądowej.
Art. 121¹.
1. § 1.
  W razie niewykonania ugody przez pracownika, podlega ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.
2. § 2.
  Sąd pracy odmówi nadania klauzuli wykonalności ugodzie, jeżeli ustali, że jest ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Art. 122.
Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.
Art. 123.
(uchylony)

Rozdział II

Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi

Art. 124.
1. § 1.
  Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:
  1. 1) pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
  2. 2) narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze,
  odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.
2. § 2.
  Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.
3. § 3.
  Od odpowiedzialności określonej w § 1 i 2 pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
Art. 125.
1. § 1.
  Na zasadach określonych w art. 124 pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest umowa o współodpowiedzialności materialnej, zawarta przez pracowników z pracodawcą na piśmie pod rygorem nieważności.
2. § 2.
  Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.
Art. 126.
1. § 1.
  Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zakres i szczegółowe zasady stosowania przepisów art. 125 oraz tryb łącznego powierzania mienia.
2. § 2.
  Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić warunki odpowiedzialności za szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 124 § 2 i w art. 125:
  1. 1) w ograniczonej wysokości, ustalonej tym rozporządzeniem;
  2. 2) na zasadach przewidzianych w art. 114-116 i 118.
Art. 127.
Do odpowiedzialności określonej w art. 124-126 stosuje się odpowiednio przepisy art. 117, 121, 121¹ i 122.

Dział IV

Dział IV - Obowiązki pracodawcy i pracownika

Dział VI

Dział VI - Czas pracy

Wyróżnione wpisy

Warto przeczytać

wyróżnione

Trendy

Firmy z sektora SSC/BPO coraz częściej sięgają po outsourcing

Aktualności

Antal zdobył tytułu Gazeli Biznesu 2025

16 grudnia 2025

Aktualności

Lublin w czołówce miast o najbardziej przyjaznym środowisku dla biznesu

20 listopada 2025

Aktualności

Kraków w czołówce najatrakcyjniejszych ośrodków inwestycyjnych w Polsce

19 listopada 2025

Najczęściej czytane

Komentarze eksperckie

Ile zarabia logistyk i czym się zajmuje?

9 września 2024

Aktualności

8 polskich miast, które cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów

7 czerwca 2019

Komentarze eksperckie

Inżynier budownictwa – praca, zarobki, jak zacząć?

28 sierpnia 2023

Rozdział I

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Art. 114.

Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału.

Art. 115.

Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.

Art. 116.

Pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.

Art. 117.

§ 1.
Pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia.
§ 2.
Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, a w szczególności nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.
§ 3.
(uchylony)

Art. 118.

W razie wyrządzenia szkody przez kilku pracowników każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.

Art. 119.

Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.

Art. 120.

§ 1.
W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca.
§ 2.
Wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność przewidzianą w przepisach niniejszego rozdziału.

Art. 121.

§ 1.
Jeżeli naprawienie szkody następuje na podstawie ugody pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, wysokość odszkodowania może być obniżona, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stopnia winy pracownika i jego stosunku do obowiązków pracowniczych.
§ 2.
Przy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w § 1 wysokość odszkodowania może być także obniżona przez sąd pracy; dotyczy to również przypadku, gdy naprawienie szkody następuje na podstawie ugody sądowej.

Art. 121¹.

§ 1.
W razie niewykonania ugody przez pracownika, podlega ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.
§ 2.
Sąd pracy odmówi nadania klauzuli wykonalności ugodzie, jeżeli ustali, że jest ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Art. 122.

Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.

Art. 123.

(uchylony)

Rozdział II

Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi

Art. 124.

§ 1.
Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:
1. 1) pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
2. 2) narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze,
odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.
§ 2.
Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.
§ 3.
Od odpowiedzialności określonej w § 1 i 2 pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

Art. 125.

§ 1.
Na zasadach określonych w art. 124 pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest umowa o współodpowiedzialności materialnej, zawarta przez pracowników z pracodawcą na piśmie pod rygorem nieważności.
§ 2.
Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.

Art. 126.

§ 1.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zakres i szczegółowe zasady stosowania przepisów art. 125 oraz tryb łącznego powierzania mienia.
§ 2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić warunki odpowiedzialności za szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 124 § 2 i w art. 125:
1. 1) w ograniczonej wysokości, ustalonej tym rozporządzeniem;
2. 2) na zasadach przewidzianych w art. 114-116 i 118.

Art. 127.

Do odpowiedzialności określonej w art. 124-126 stosuje się odpowiednio przepisy art. 117, 121, 121¹ i 122.

Kodeks pracy 2026: Dział V - Odpowiedzialność materialna pracowników

Dział V - Odpowiedzialność materialna pracowników

Rozdział I

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Art. 114.

Art. 115.

Art. 116.

Art. 117.

§ 1.

§ 2.

§ 3.

Art. 118.

Art. 119.

Art. 120.

§ 1.

§ 2.

Art. 121.

§ 1.

§ 2.

Art. 1211.

§ 1.

§ 2.

Art. 122.

Art. 123.

Rozdział II

Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi

Art. 124.

§ 1.

§ 2.

§ 3.

Art. 125.

§ 1.

§ 2.

Art. 126.

§ 1.

§ 2.

Art. 127.

Poszukamy pracy dla Ciebie!

Warto przeczytać

wyróżnione

Firmy z sektora SSC/BPO coraz częściej sięgają po outsourcing

Antal zdobył tytułu Gazeli Biznesu 2025

Lublin w czołówce miast o najbardziej przyjaznym środowisku dla biznesu

Kraków w czołówce najatrakcyjniejszych ośrodków inwestycyjnych w Polsce

Najczęściej czytane

Ile zarabia logistyk i czym się zajmuje?

8 polskich miast, które cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów

Inżynier budownictwa – praca, zarobki, jak zacząć?

Dział V - Odpowiedzialność materialna pracowników

Rozdział I

Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Art. 114.

Art. 115.

Art. 116.

Art. 117.

§ 1.

§ 2.

§ 3.

Art. 118.

Art. 119.

Art. 120.

§ 1.

§ 2.

Art. 121.

§ 1.

§ 2.

Art. 1211.

§ 1.

§ 2.

Art. 122.

Art. 123.

Rozdział II

Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi

Art. 124.

§ 1.

§ 2.

§ 3.

Art. 125.

§ 1.

§ 2.

Art. 121¹.

Art. 121¹.